Het begun van de schrieverij

Zien eerste gedicht schreef Bart in 1956. Martha, zien vrouw, stuurde dizze pennevrucht under de naom Bart Veenstra - Bart zien veurnaom en Martha heur achternaom- naor professor Prakke van ‘t Drèens Genootschup. De prof vun dat gedicht gooud genog um aandern der met in kennis te stellen en leuit het opnimmen in ’t maondblad “Drenthe”. Dat wur het “grote” begun. Het eerste verhaol van Bart verscheen in het febrewaorinummer 1957 van OEZE VOLK: ‘Nije domnee’. Het verhaolt over de kerkeraodsvergaodering, waoras de neie domnee bij anwezig was, de kerkeraodsleden allemaol kovvie bestelden, mor de tummerman zee: ‘Maor net as altied; mij ’t aol recept maor, Egbert, klaore met!’ De veurzitter sprong steil umhoog van schrik, mor domnee streek zuk even met de punt van de tong over de lippen en zee: ‘Geef mij maar net als de timmerman.’ Dit verhaol was zo bezunder, dat de N.C.R.V. het besprak in heur literaire radiorubriek.


De kraant

In 1959 gung Bart an de slag bij ‘De Noord-Ooster’, de regionaole kraant van Grönning oet Wildervank. Journalistiek was e op stee, mor de bijwaarkzaomheden as advertèensies zaten hum dwaars, zodat hij dat wel zeein har. ‘De Hunzestroom’ was zien volgende stap as redacteur, hie schreef verhaolen en schreef leeidties veur het zangduo ‘De Walhuda’s’. Hoofdredacteur Johan Drenthen van de ‘Drentse en Asser Courant’ meldde zuk in 1964 bij Bart met de vraog of hie een dialectrubriek veur dizze kraant verzorgen wol. Mei 1966 volgde de overstap naor ‘Het Nieuwsblad van het Noorden’, waor e zun 25 jaor de rubriek ‘Drenthe in dizze daogen’ vulde. Wieder was e nog redacteur van u.a. het ‘Drentsch Weekblad’ en schreef e veur ‘De Hoogeveensche Courant’.


Teneeilstukken, musicals, boouken en kalenders

Met mekaor hef Bart Veenstra heeil wat an teneeilstukken, boouken en musicals schreven. Meer as tachtig. Bart schreef veur een heeil breeid publiek en veur jong tot aold. Het sociaole, het daogeliekse waor elk zuk in herkennen kun, daorover schreef e. Aovendvullende teneeilstukken over actuele underwarpen zoas ‘Boer Hartman en de superheffing’, ‘Doping op Ameland’ en ‘Humor en old iezer’. Eein- en tweeakters  as ‘Op dokters advies’, ‘Trammelant um de bijstand’,  ‘Vlaamse reuzen’. Ok stukken over de oorlog leuit e neeit links liggen, al was dat een zwaor underwarp: ‘Oorlog en bevrijding’, ‘De tyrannie verdrijven’. Eerst har e zien teneeil underbraacht bij een oetgeverij, later richtte Bart saomen met Martha een eigen oetgeverij op: BAMA. Veur schooulen schreef e musicals as ‘Opstand in kabouterland’ met meziek van Victor van der Laan en ‘De bomendokter’. Veur kinder verschenen van zien haand u.a. ‘Stropers op de Camping’, ‘Onderduikers op de leemhof’,  ‘Slimmy het stoute vosje’ en ‘Sito en Sylvia’ en kindergedichten in ‘De zwalvies bint der weer’. In ‘De klant is keuning’ beschref Bart zien jeugdherinnerings. Een heeil bezunder boouk beschref zien periode as kankerpatient: ‘De man die de moed had’. En saomen met zeun Henk braach Bart in 1979 het ‘Drents Woordenboek’ op de maark. Dit is, kuj wel stellen, de veurloper van de ‘Grote Kocks’. Heur woordenboouk, van idiomatische saomenstelling, hef een oplaoge haold van roem 6000 en dat is oetzunderlijk veur de Drèense taol. Viefentwintig jaor zörgde Bart veur de tekst veur de ‘Drèense Spreukenkalender’.


Oeze Volk

Van het begun aof an in 1956 schreef Bart Veenstra al gedichten en verhaolen veur het Drèenstaolig tiedschrift ‘OEZE VOLK’. Doou het tiedschrift in 1966 in iele locht terecht kwam, stun Bart klaor um het blad as een kapitein hèn normaole lochtdruk te loodsen deur zölf de redactie op zuk te nimmen en de administraotsie under te brengen bij zien vrouw Martha. Tot dan hadden oprichter Hans Heyting en zien vrouw Wil de zaoken bijholden. Bart en Martha gungen vol energie an de slag en tilden ‘OEZE VOLK’ hen hoger sferen. ‘OEZE VOLK’ was alles veur Bart. Het blad bepaolde een groot deeil van zien leven. In 1976 kreeg ‘OEZE VOLK’ de Culturele groepspries van Drenthe, een hoogtepunt veur de redactie. Doou in 1979 het zuk literair numend tiedschrift ‘Roet’ het daglocht zag, kreeg de redactie van ‘OEZE VOLK’ het zwaor te verduren van de ‘Roet-jongelingen’. Deurdat Bart de politiek van ‘doodzwiegen’ hanteerde, wur de aandere partij ongerust en bezörgd. Mor, en dat bliekt nog aaid, deur de verschillen in de basis kunt en beheurt beide blaoden naost mekaor te bestaon. Een aander hoogtepunt was het overschrieden van de grèens van de 5000ste abonnee van ‘OEZE VOLK’. Bart en zien Martha hebt hier met hart en ziel an waarkt. Naachten lag Bart wakker. Het dreunde deur zien kop: ‘Viefdoezend …. viefdoezend …’


Erkenning

De erkenning van aal zien waark veur het behold en het oetdraogen van de Drèense taol in aal zien underdeeilen kwam in tweei taferelen. In 1979 wur Bart Veenstra draoger van een keuninklijke orde. Wieder wur hum in 1986 de Culturele Pries van Drenthe tooukend.


Wieder

Bart Veenstra is aaid dicht bij het volk blieven staon in zien verhaolen en gedichten. Je kunden je der zölf in herkennen. Hie hef een koppel stammenoorlogen overleefd. Deur zien on-Drèense meneer van optreden, het liek veur de kop zeggen zoas e over bepaalde zaoken daachde, jeuig e nogal is wellende tegen zuk in ’t harnas. Mor, as e zien zeggie daon har, gung e ok weer over tot de örde van de dag. En daor kuj  grote bewondering veur hebben.


Slöt

De slopende en ongenaodigde zeeikte kanker hef een paor maol een anval daon op het lichem van Bart Veenstra. Deur zien wilskracht hef Bart aaid de tegenanval inzet en het lang kunnen redden. Hie was een vechter. Een vechter tegen die zeeikte, tegen onrecht en veur de Drèense taol, veur ‘OEZE VOLK’. Wij van ‘OEZE VOLK’ bint Bart Veenstra slim dankbaor veur alles wat e oet stro zet hef. Het lèeste gevecht tegen de kanker hef e neeit kunnen winnen. ‘Een leven tussen pen en papier’ is stillegd. Op wonsdag 19 oktober körtstleden heb wij Bart in Assen de lèeste eer bewezen. Dat e mag rusten in vrede.

(Dit in memoriam is schreven deur Geert Enting †, tot zien overlieden op 25 juni 2006, veuzitter van het maondblad Oeze Volk.)
Bart Veenstra Bart Veenstra in-memoriam-bart-veenstra

N MEMORIAM BART VEENSTRA                               


Bart Veenstra is op 4 meert 1921 in Gasselt geboren as Lambertus Henderikus Hadderingh. Hie was de daarde zeun van Hendrik Hadderingh en Jentje Duker. Zien vaoder har een timmerbedrief. De beide oldste jonges kunden en muchten deurleren, mor umdat de centen in die tied wat betuun wadden, was dat neeit veur de jongste weglegd. Doou Bart virtien jaor wur, kreeg e as verjaordagskedo een blauwe overall. Dit höl in, dat e mèt kun de bouw in, al zag e dat hildal neeit zitten, hie har ok geern deurleren wild en schooulmeester worden wild. Doou zien vaoder even nao de Tweede Wereldoorlog oet de tied kwam mus e het annimmersbedrief overnimmen. In 1959 is daor met stopt, umdat e dat wieder neeit zag zitten en gung in loondeeinst as timmerman.

Dreei jaor eerder, in 1956, is e begund met een dubbelleven: overdag met haomer en spiekers gangs bij de baos, ‘s aovends en ‘s naachts aachter ’t typmesien. En … hie har, wat dat angung, een heeile goeie baos, eein die heeil wat van Bart velen kun en hum in zien weerde leuit.  


Bart Veenstra
21-4-1921 - 15-10-2005